naar de bespreking van BWV 78

Jesu, der du meine Seele (BWV 78)

Johann Sebastian Bach

1.     Koor

Jesu, der du meine SeeleJezus, die mijn ziel
hast durch deinen bittern Toddoor uw bittere dood
aus des Teufels finstern Höhleuit de duistere grot van de hel
und der schweren Seelennoten uit de zware zielenood
kräftiglich herausgerissenkrachtig hebt weggetrokken
und mich solches lassen wissenen mij dat hebt laten weten
durch dein angenehmes Wort,door uw weldadige woord,
sei doch itzt, o Gott, mein Hort!wees toch nu, o God, mijn toevlucht!

2.     Aria / Duet (S, A)

Wir eilen mit schwachen, Wij snellen met zwakke,
doch emsigen Schritten, maar ijverige stappen,
o Jesu, o Meister, zu helfen zu dir. o Jezus, o meester, naar u toe om hulp te vragen.
Du suchest die Kranken und Irrenden treulich. U zoekt getrouw de zieken en de dwalenden.
Ach höre, wie wir Ach, hoor hoe wij
die Stimmen erheben, um Hülfe zu bitten! onze stem verheffen om hulp te vragen!
Es sei uns dein gnädiges Antlitz erfreulich!Laat uw genadige gelaat ons verblijden!

3.     Recitatief (T)

Ach! ich bin ein Kind der Sünden, Ach! ik ben een kind van de zonde,
ach! ich irre weit und breit. ach! ik dwaal overal.
Der Sünden Aussatz, so an mir zu finden, De melaatsheid die aan mij te zien is
verläßt mich nicht verlaat mij niet
in dieser Sterblichkeit. in deze sterfelijkheid.
Mein Wille trachtet nur nach Bösen. Mijn wil streeft alleen naar het kwaad.
Der Geist zwar spricht: ach! wer wird mich erlösen? De geest zegt wel: ach! wie zal mij verlossen?
Aber Fleisch und Blut zu zwingen maar vlees en bloed bedwingen
und das Gute zu vollbringen, en het goede volbrengen
ist über alle meine Kraft. gaat mijn krachten te boven.
Will ich den Schaden nicht verhehlen, Als ik mijn gebreken niet wil verzwijgen,
so kann ich nicht, dan kan ik niet tellen
wie oft ich fehle, zählen. hoe vaak ik zondig.
Drum nehm ich nun der Sünden Schmerz und Pein Daarom neem ik nu de smart en de pijn
und meiner Sorgen Bürde, van mijn zonden en de last van mijn zorgen,
so mir sonst unerträglich würde, die anders ondraaglijk voor me zou zijn,
ich liefre sie dir, Jesu, seufzend ein. en ik leg ze zuchtend bij u, Jezus, neer.
Rechne nicht die Missetat, Reken mij de misdaden niet aan
die dich, Herr, erzürnet hat!die u, Heer, hebben vertoornd.

4.     Aria (T)

Das Blut, so meine Schuld durchstreicht,Het bloed dat mijn schuld dóórstreept
macht mir das Herze wieder leichtmaakt mijn hart weer licht
und spricht mich frei.en spreekt mij vrij.
Ruft mich der Höllen Heer zum Streite,Als het helleleger mij ten strijde roept,
so stehet Jesus mir zur Seite,dan staat Jezus mij bij
daß ich beherzt und sieghaft sei.om me moed te geven en te laten overwinnen.

5.     Recitatief (B)

Die Wunden, Nägel, Kron und Grab, De wonden, spijkers, kroon en graf,
die Schläge, so man dort dem Heiland gab, de slagen die ze daar mijn Heiland hebben toegebracht
sind ihm nunmehro Siegeszeichen zijn voor hem voortaan overwinningstekens
und können mir verneute Kräfte reichen. en kunnen mij nieuwe kracht geven.
Wenn ein erschreckliches Gericht Als een verschrikkelijk oordeel
den Fluch vor die Verdammten spricht, de vloek over de verdoemden uitspreekt,
so kehrst du ihn in Segen. dan verandert u die in zegen.
Mich kann kein Schmerz Mij kan geen smart
und keine Pein bewegen, en geen pijn treffen,
weil sie mein Heiland kennt; omdat mijn Heiland ze kent;
und da dein Herz vor mich in Liebe brennt, en omdat uw hart voor mijn liefde brandt,
so lege ich hinwieder leg ik op mijn beurt
das meine vor dich nieder. het mijne voor u neer.
Dies mein Herz, mit Leid vermenget, Dit hart van mij, vol met leed,
so dein teures Blut besprenget, besprenkeld door uw bloed,
so am Kreuz vergossen ist, dat aan het kruis is vergoten,
geb ich dir, Herr Jesu Christ.geef ik u, Heer Jezus Christus.

6.     Aria (B)

Nun du wirst mein Gewissen stillen,Nu zult u mijn geweten stillen,
so wider mich um Rache schreit,dat schreeuwt om wraak op mij,
ja, deine Treue wirds erfüllen,ja, uw trouw zal dat volbrengen,
weil mir dein Wort die Hoffnung beut.omdat uw woord mij hoop geeft.
Wenn Christen an dich glauben,Als christenen in u geloven,
wird sie kein Feind in Ewigkeitzal in eeuwigheid geen vijand
aus deinen Händen rauben.hen uit uw handen rukken.

7.     Koraal

Herr, ich glaube, hilf mir Schwachen,Heer, ik geloof, help mij, zwakkeling,
laß mich ja verzagen nicht;laat mij de moed niet verliezen;
du, du kannst mich stärker machen,u, u kunt mij sterker maken
wenn mich Sünd und Tod anficht.als zonde en dood mij overvallen.
Deiner Güte will ich trauen,Op uw goedheid wil ik vertrouwen
bis ich fröhlich werde schauentotdat ik u verheugd zal aanschouwen,
dich, Herr Jesu, nach dem StreitHeer Jezus, na de strijd,
in der süßen Ewigkeit.in de zoete eeuwigheid.
  
Libretto: Andreas Stübel (?) Vertaling: Ria van Hengel

Kale tekst origineel

1.     Koor

Jesu, der du meine Seele
hast durch deinen bittern Tod
aus des Teufels finstern Höhle
und der schweren Seelennot
kräftiglich herausgerissen
und mich solches lassen wissen
durch dein angenehmes Wort,
sei doch itzt, o Gott, mein Hort!


2.     Aria / Duet (S, A)

Wir eilen mit schwachen, 
doch emsigen Schritten,
o Jesu, o Meister, zu helfen zu dir.
 Du suchest die Kranken und Irrenden treulich.
 Ach höre, wie wir
 die Stimmen erheben, um Hülfe zu bitten!
 Es sei uns dein gnädiges Antlitz erfreulich!

3.     Recitatief (T)

Ach! ich bin ein Kind der Sünden,
ach! ich irre weit und breit.
Der Sünden Aussatz, so an mir zu finden,
verläßt mich nicht 
in dieser Sterblichkeit.
Mein Wille trachtet nur nach Bösen.
Der Geist zwar spricht: ach! wer wird mich erlösen?
Aber Fleisch und Blut zu zwingen
und das Gute zu vollbringen,
ist über alle meine Kraft.
Will ich den Schaden nicht verhehlen,
so kann ich nicht, 
wie oft ich fehle, zählen.
Drum nehm ich nun der Sünden Schmerz und Pein
und meiner Sorgen Bürde,
so mir sonst unerträglich würde,
ich liefre sie dir, Jesu, seufzend ein.
Rechne nicht die Missetat,
die dich, Herr, erzürnet hat!

4.     Aria (T)

Das Blut, so meine Schuld durchstreicht,
macht mir das Herze wieder leicht
und spricht mich frei.
Ruft mich der Höllen Heer zum Streite,
so stehet Jesus mir zur Seite,
daß ich beherzt und sieghaft sei.

5.     Recitatief (B)

Die Wunden, Nägel, Kron und Grab,
die Schläge, so man dort dem Heiland gab,
sind ihm nunmehro Siegeszeichen
und können mir verneute Kräfte reichen.
Wenn ein erschreckliches Gericht
den Fluch vor die Verdammten spricht,
so kehrst du ihn in Segen.
Mich kann kein Schmerz 
und keine Pein bewegen,
weil sie mein Heiland kennt;
und da dein Herz vor mich in Liebe brennt,
so lege ich hinwieder
das meine vor dich nieder.
Dies mein Herz, mit Leid vermenget,
so dein teures Blut besprenget,
so am Kreuz vergossen ist,
geb ich dir, Herr Jesu Christ.

6.     Aria (B)

Nun du wirst mein Gewissen stillen,
so wider mich um Rache schreit,
ja, deine Treue wirds erfüllen,
weil mir dein Wort die Hoffnung beut.
Wenn Christen an dich glauben,
wird sie kein Feind in Ewigkeit
aus deinen Händen rauben.

7.     Koraal

Herr, ich glaube, hilf mir Schwachen,
laß mich ja verzagen nicht;
du, du kannst mich stärker machen,
wenn mich Sünd und Tod anficht.
Deiner Güte will ich trauen,
bis ich fröhlich werde schauen
dich, Herr Jesu, nach dem Streit
in der süßen Ewigkeit.


Libretto: Andreas Stübel (?)
	

Kale tekst Nederlandse vertaling

1.     Koor

Jezus, die mijn ziel
door uw bittere dood
uit de duistere grot van de hel
en uit de zware zielenood
krachtig hebt weggetrokken
en mij dat hebt laten weten
door uw weldadige woord,
wees toch nu, o God, mijn toevlucht!

2.     Aria / Duet (S, A)

Wij snellen met zwakke,
maar ijverige stappen,
o Jezus, o meester, naar u toe om hulp te vragen.
 U zoekt getrouw de zieken en de dwalenden.
 Ach, hoor hoe wij
 onze stem verheffen om hulp te vragen!
 Laat uw genadige gelaat ons verblijden!

3.     Recitatief (T)

Ach! ik ben een kind van de zonde,
ach! ik dwaal overal.
De melaatsheid die aan mij te zien is
verlaat mij niet
in deze sterfelijkheid.
Mijn wil streeft alleen naar het kwaad.
De geest zegt wel: ach! wie zal mij verlossen?
maar vlees en bloed bedwingen
en het goede volbrengen
gaat mijn krachten te boven.
Als ik mijn gebreken niet wil verzwijgen,
dan kan ik niet tellen
hoe vaak ik zondig.
Daarom neem ik nu de smart en de pijn
van mijn zonden en de last van mijn zorgen,
die anders ondraaglijk voor me zou zijn,
en ik leg ze zuchtend bij u, Jezus, neer.
Reken mij de misdaden niet aan
die u, Heer, hebben  vertoornd.

4.     Aria (T)

Het bloed dat mijn schuld dóórstreept
maakt mijn hart weer licht
en spreekt mij vrij.
Als het helleleger mij ten strijde roept,
dan staat Jezus mij bij
om me moed te geven en te laten overwinnen.

5.     Recitatief (B)

De wonden, spijkers, kroon en graf,
de slagen die ze daar mijn Heiland hebben toegebracht
zijn voor hem voortaan overwinningstekens
en kunnen mij nieuwe kracht geven.
Als een verschrikkelijk oordeel
de vloek over de verdoemden uitspreekt,
dan verandert u die in zegen.
Mij kan geen smart
en geen pijn treffen,
omdat mijn Heiland ze kent;
en omdat uw hart voor mijn liefde brandt,
leg ik op mijn beurt
het mijne voor u neer.
Dit hart van mij, vol met leed,
besprenkeld door uw bloed,
dat aan het kruis is vergoten,
geef ik u, Heer Jezus Christus.

6.     Aria (B)

Nu zult u mijn geweten stillen,
dat schreeuwt om wraak op mij,
ja, uw trouw zal dat volbrengen,
omdat uw woord mij hoop geeft.
Als christenen in u geloven,
zal in eeuwigheid geen vijand
hen uit uw handen rukken.

7.     Koraal

Heer, ik geloof, help mij, zwakkeling,
laat mij de moed niet verliezen;
u, u kunt mij sterker maken
als zonde en dood mij overvallen.
Op uw goedheid wil ik vertrouwen
totdat ik u verheugd zal aanschouwen,
Heer Jezus, na de strijd,
in de zoete eeuwigheid.


		Vertaling: Ria van Hengel