naar de bespreking van BWV 456
Es glänzet der Christen inwendiges Leben (BWV 456)
Johann Sebastian Bach
1. Es glänzet der Christen inwendiges Leben | |
|---|---|
| 1. Es glänzet der Christen inwendiges Leben, | 1. Het leven van de christenen glanst van binnen, |
| ob gleich sie von außen die Sonne verbrannt. | hoewel de zon hen van buiten verbrandt. |
| Was ihnen der König des Himmels gegeben, | Wat de koning van de hemel hun heeft gegeven |
| ist keinen als ihnen nur selber bekannt. | weet niemand anders dan zij zelf. |
| Was niemand verspüret, was niemand berühret | Wat niemand merkt, wat niemand raakt |
| hat ihre erleuchtete Sinnen gezieret | heeft hun verlichte zinnen getooid |
| und sie zu der göttlichen Würde geführet. | en hun goddelijke waarde geschonken. |
| 2. Sie scheinen von außen die schlechtesten Leute, | 2. Ze lijken van buiten de eenvoudigste mensen, |
| ein Schauspiel der Engel, ein Ekel der Welt, | een schouwspel voor de engelen, door de wereld verafschuwd, |
| und innerlich sind sie die lieblichsten Bräute, | maar van binnen zijn ze de lieflijkste bruiden, |
| der Zierrat, die Krone, die Jesu gefällt; | het sieraad, de kroon die Jezus behaagt; |
| das Wunder der Zeiten, die hier sich bereiten, | het wonder van de tijden, en ze maken zich hier gereed |
| den König, der unter den Lilien weidet, | om de koning, die onder de lelies weidt, |
| zu küssen, in güldenen Stücken gekleidet. | te kussen, in gouden gewaden gekleed. |
| 3. Sonst sind sie des Adams natürliche Kinder | 3. Verder zijn ze de natuurlijke kinderen van Adam |
| und tragen das Bilde des Irdischen auch. | en dragen ze ook het aardse beeld. |
| Sie leiden am Fleische wie andere Sünder, | Ze lijden aan het vlees zoals andere zondaars, |
| sie essen und trinken nach nötigen Brauch. | ze eten en drinken wat ze nodig hebben. |
| In leiblichen Sachen, | In lichamelijke zakem, |
| in Schlafen und Wachen | in slapen en waken |
| sieht man sie für andere nichts sonderlichs machen, | zie je hen niets uitzonderlijks doen, |
| nur dass sie die Torheit der Weltlust verlachen. | behalve dat ze de dwaasheid van de wereldlust uitlachen. |
| 4. Doch innerlich sind sie aus göttlichem Stamme, | 4. Maar van binnen zijn ze van goddelijke stam, |
| die Gott durch sein mächtig Wort selber gezeugt, | door God zelf verwekt met zijn machtige woord, |
| ein Funke und Flammen aus göttlicher Flamme, | een vonk, vlammen uit een goddelijke vlam, |
| die oben Jerusalem freundlich gesäugt. | die Jeruzalem welwillend heeft gezoogd. |
| Die Engel sind Brüder, | De engelen zijn broeders |
| die ihre Loblieder | die hun lofliederen |
| mit ihnen gar freundlich und lieblich absingen, | heel vriendelijk en lieflijk zingen, |
| dies muss denn ganz herrlich und prächtig erklingen. | dat moet wel heerlijk en prachtig klinken. |
| 5. Sie wandeln auf Erden und leben im Himmel, | 5. Ze wandelen op aarde maar leven in de hemel, |
| sie bleiben ohnmächtig und schützen die Welt. | ze blijven machteloos maar beschermen de wereld. |
| Sie schmecken den Frieden bei allem Getümmel, | Ze proeven de vrede ondanks al het gewoel, |
| sie kriegen, die Ärmsten, was ihnen gefällt. | ze krijgen, hoe arm ze ook zijn, wat ze graag willen hebben. |
| Sie stehen im Leiden | Ze ondergaan het lijden |
| und bleiben im Freuden, | maar blijven vreugdevol, |
| sie scheinen getötet den äußeren Sinnen | van buiten lijken hun zinnen dood |
| und führen das Leben des Glaubens von innen. | maar van binnen leiden ze het leven van het geloof. |
| 6. Wenn Christus, ihr Leben, wird offenbar werden, | 6. Als Christus, hun leven, zich zal openbaren, |
| wenn er sich einst, wie er ist, öffentlich stellt, | als hij zich ooit openlijk vertoont zoals hij is, |
| so werden sie mit ihm als Götter der Erden | dan zullen ze met hem als aardse goden |
| auch herrlich erscheinen zum Wunder der Welt. | ook stralen als een wereldwonder. |
| Sie werden regieren | Ze zullen regeren |
| und ewig florieren, | en eeuwig floreren, |
| den Himmel als prächtige Lichter auszieren, | de hemel sieren als schitterende lichten, |
| da wird man die Freude gar offenbar spüren. | dan zal men de vreugde heel duidelijk opmerken. |
| 7. Frohlocke, du Erde, und jauchzet, ihr Hügel, | 7. Jubel, aarde, en juich, heuvels, |
| dieweil du den göttlichen Samen geneußt. | omdat je geniet van het goddelijke zaad. |
| Denn das ist Jehova sein göttliches Siegel | Want dat is het goddelijke zegel van Jehova, |
| zum Zeugnis, dass er dir noch Segen verheißt. | ten teken dat hij je nog steeds zegen belooft. |
| Du sollt noch mit ihnen | Je zal ooit met hen |
| aufs herrlichste grünen, | verrukkelijk bloeien |
| wenn erst ihr verborgenes Leben erscheinet, | wanneer hun verborgen leven aan het licht komt, |
| wornach sich dein Seufzen mit ihnen vereinet. | waarna jouw gezucht zich met hen verenigt. |
| 8. O Jesu! verborgenes Leben der Seelen, | 8. O Jezus, verborgen leven van de zielen, |
| du heimliche Zierde der inneren Welt, | o heimelijk sieraad van de innerlijke wereld, |
| gib, dass wir die heimlichen Wege erwählen, | geef dat wij de verborgen wegen kiezen, |
| wenngleich uns die Larve des Kreuzes verstellt; | ook al maakt het masker van het kruis ons onherkenbaar; |
| hier übel genennet | hier lelijk genoemd |
| und wenig erkennet, | en nauwelijks erkend, |
| hier heimlich mit Christo im Vater gelebet, | hier heimelijk met Christus in de Vader geleefd, |
| dort öffentlich mit ihm im Himmel geschwebet. | daarginds openlijk met hem in de hemel gezweefd. |
| Libretto: Christian Friedrich Richter | Vertaling: Ria van Hengel |
Kale tekst origineel
1. Es glänzet der Christen inwendiges Leben
1. Es glänzet der Christen inwendiges Leben,
ob gleich sie von außen die Sonne verbrannt.
Was ihnen der König des Himmels gegeben,
ist keinen als ihnen nur selber bekannt.
Was niemand verspüret, was niemand berühret
hat ihre erleuchtete Sinnen gezieret
und sie zu der göttlichen Würde geführet.
2. Sie scheinen von außen die schlechtesten Leute,
ein Schauspiel der Engel, ein Ekel der Welt,
und innerlich sind sie die lieblichsten Bräute,
der Zierrat, die Krone, die Jesu gefällt;
das Wunder der Zeiten, die hier sich bereiten,
den König, der unter den Lilien weidet,
zu küssen, in güldenen Stücken gekleidet.
3. Sonst sind sie des Adams natürliche Kinder
und tragen das Bilde des Irdischen auch.
Sie leiden am Fleische wie andere Sünder,
sie essen und trinken nach nötigen Brauch.
In leiblichen Sachen,
in Schlafen und Wachen
sieht man sie für andere nichts sonderlichs machen,
nur dass sie die Torheit der Weltlust verlachen.
4. Doch innerlich sind sie aus göttlichem Stamme,
die Gott durch sein mächtig Wort selber gezeugt,
ein Funke und Flammen aus göttlicher Flamme,
die oben Jerusalem freundlich gesäugt.
Die Engel sind Brüder,
die ihre Loblieder
mit ihnen gar freundlich und lieblich absingen,
dies muss denn ganz herrlich und prächtig erklingen.
5. Sie wandeln auf Erden und leben im Himmel,
sie bleiben ohnmächtig und schützen die Welt.
Sie schmecken den Frieden bei allem Getümmel,
sie kriegen, die Ärmsten, was ihnen gefällt.
Sie stehen im Leiden
und bleiben im Freuden,
sie scheinen getötet den äußeren Sinnen
und führen das Leben des Glaubens von innen.
6. Wenn Christus, ihr Leben, wird offenbar werden,
wenn er sich einst, wie er ist, öffentlich stellt,
so werden sie mit ihm als Götter der Erden
auch herrlich erscheinen zum Wunder der Welt.
Sie werden regieren
und ewig florieren,
den Himmel als prächtige Lichter auszieren,
da wird man die Freude gar offenbar spüren.
7. Frohlocke, du Erde, und jauchzet, ihr Hügel,
dieweil du den göttlichen Samen geneußt.
Denn das ist Jehova sein göttliches Siegel
zum Zeugnis, dass er dir noch Segen verheißt.
Du sollt noch mit ihnen
aufs herrlichste grünen,
wenn erst ihr verborgenes Leben erscheinet,
wornach sich dein Seufzen mit ihnen vereinet.
8. O Jesu! verborgenes Leben der Seelen,
du heimliche Zierde der inneren Welt,
gib, dass wir die heimlichen Wege erwählen,
wenngleich uns die Larve des Kreuzes verstellt;
hier übel genennet
und wenig erkennet,
hier heimlich mit Christo im Vater gelebet,
dort öffentlich mit ihm im Himmel geschwebet.
Libretto: Christian Friedrich Richter
Kale tekst Nederlandse vertaling
1. Es glänzet der Christen inwendiges Leben
1. Het leven van de christenen glanst van binnen,
hoewel de zon hen van buiten verbrandt.
Wat de koning van de hemel hun heeft gegeven
weet niemand anders dan zij zelf.
Wat niemand merkt, wat niemand raakt
heeft hun verlichte zinnen getooid
en hun goddelijke waarde geschonken.
2. Ze lijken van buiten de eenvoudigste mensen,
een schouwspel voor de engelen, door de wereld verafschuwd,
maar van binnen zijn ze de lieflijkste bruiden,
het sieraad, de kroon die Jezus behaagt;
het wonder van de tijden, en ze maken zich hier gereed
om de koning, die onder de lelies weidt,
te kussen, in gouden gewaden gekleed.
3. Verder zijn ze de natuurlijke kinderen van Adam
en dragen ze ook het aardse beeld.
Ze lijden aan het vlees zoals andere zondaars,
ze eten en drinken wat ze nodig hebben.
In lichamelijke zakem,
in slapen en waken
zie je hen niets uitzonderlijks doen,
behalve dat ze de dwaasheid van de wereldlust uitlachen.
4. Maar van binnen zijn ze van goddelijke stam,
door God zelf verwekt met zijn machtige woord,
een vonk, vlammen uit een goddelijke vlam,
die Jeruzalem welwillend heeft gezoogd.
De engelen zijn broeders
die hun lofliederen
heel vriendelijk en lieflijk zingen,
dat moet wel heerlijk en prachtig klinken.
5. Ze wandelen op aarde maar leven in de hemel,
ze blijven machteloos maar beschermen de wereld.
Ze proeven de vrede ondanks al het gewoel,
ze krijgen, hoe arm ze ook zijn, wat ze graag willen hebben.
Ze ondergaan het lijden
maar blijven vreugdevol,
van buiten lijken hun zinnen dood
maar van binnen leiden ze het leven van het geloof.
6. Als Christus, hun leven, zich zal openbaren,
als hij zich ooit openlijk vertoont zoals hij is,
dan zullen ze met hem als aardse goden
ook stralen als een wereldwonder.
Ze zullen regeren
en eeuwig floreren,
de hemel sieren als schitterende lichten,
dan zal men de vreugde heel duidelijk opmerken.
7. Jubel, aarde, en juich, heuvels,
omdat je geniet van het goddelijke zaad.
Want dat is het goddelijke zegel van Jehova,
ten teken dat hij je nog steeds zegen belooft.
Je zal ooit met hen
verrukkelijk bloeien
wanneer hun verborgen leven aan het licht komt,
waarna jouw gezucht zich met hen verenigt.
8. O Jezus, verborgen leven van de zielen,
o heimelijk sieraad van de innerlijke wereld,
geef dat wij de verborgen wegen kiezen,
ook al maakt het masker van het kruis ons onherkenbaar;
hier lelijk genoemd
en nauwelijks erkend,
hier heimelijk met Christus in de Vader geleefd,
daarginds openlijk met hem in de hemel gezweefd.
Vertaling: Ria van Hengel