Eduard van Hengel

Johann Sebastian Bach vocale werken

Johann Sebastian Bach

Auf, auf, mein Herz, mit Freuden

geestelijk lied, BWV 441

Tekst: Paul Gerhardt

Melodie: Johann Crüger (1648)

Vertaling: Ria van Hengel

Algemene toelichting geestelijke liederen en aria's

beluister

downloads uitleg

Bespreking

Aria

1. Auf, auf, mein Herz, mit Freuden, 1. Kom, mijn hart, vol vreugde,
nimm wahr, was heut geschicht, zie wat er vandaag gebeurt,
wie kommt nach großen Leiden hoe er na groot lijden
nun ein so großes Licht! nu zo’n groot licht komt!
Mein Heiland ward gelegt, Mijn Heiland is neergelegd
da, wo man uns hinträgt, daar waar men ons naartoe brengt
wenn von uns unser Geist als onze geest
gen Himmel ist gereist. naar de hemel is opgestegen.


2. Er war ins Grab gesenket, 2. Hij was in het graf neergelegd,
der Feind trieb groß Geschrei, de vijand schreeuwde luid,
eh ers vermeint und denket, en voordat die er erg in heeft
ist Christus wieder frei is Christus weer vrij
und ruft Viktoria, en roept Victorie,
schwingt fröhlich hie und da zwaait vrolijk heen en weer
sein Fähnlein als ein Held, zijn vlaggetje als een held,
der Feld und Mut behält. die standhoudt en moedig blijft.


3. Der Held steht auf dem Grabe 3. De held staat op het graf
und sieht sich munter um; en kijkt vrolijk om zich heen;
der Feind liegt und legt abe de vijand ligt terneer en legt af
Gift, Gall und Ungestüm, gif, gal en woestheid,
er wirft zu Christi Fuß hij werpt aan de voeten van Christus
sein Höllenreich und muss het rijk van zijn hel en moet
selbst in des Siegers Band zelfs handen en voeten
ergeben Fuß und Hand. laten boeien door de overwinnaar.


4. Das ist mir anzuschauen 4. Dat is voor mij om te zien
ein rechtes Freudenspiel, een grote vreugde,
nun soll mir nicht mehr grauen nu hoef ik niet meer te huiveren
für allem, was mir will voor alles wat mij wil beroven
entnehmen meinen Mut, van mijn moed
zusamt dem edlen Gut, en van het edele goed
so mir durch Jesum Christ dat Jezus Christus uit liefde
aus Lieb erworben ist. voor mij heeft verworven.


5. Die Höll und ihre Rotten, 5. De hel en zijn bendes
die krümmen mir kein Haar, krenken geen haar op mijn hoofd,
der Sünden kann ich spotten, ik kan spotten met de zonde,
bleib allzeit ohn Gefahr; blijf altijd buiten gevaar;
der Tod mit seiner Macht voor de dood met zijn macht
wird nicht bei mir geacht, heb ik geen respect,
er bleibt ein totes Bild hij blijft een dood beeld,
und wär er noch so wild. hoe wild hij ook mag zijn.


6. Die Welt ist mir ein Lachen 6. Om de wereld moet ik lachen,
mit ihrem großen Zorn, met haar grote woede,
sie zürnt und kann nichts machen, ze woedt maar kan niets uitrichten,
all Arbeit ist verlorn. al haar moeite is tevergeefs.
Die Trübsal trübt mir nicht Tegenspoed maakt mijn hart
mein Herz und Angesicht, en mijn gezicht niet dof,
das Unglück ist mein Glück, ongeluk is mijn geluk,
die Nacht mein Sonnenlicht. de nacht is mijn zonlicht.


7. Ich hang und bleib auch hangen 7. Ik hang vast en blijf ook vasthangen
an Christo als ein Glied, aan Christus als een ledemaat,
wo mein Haupt durchgegangen, waar mijn Hoofd doorheen is gegaan,
da nimmt es mich auch mit. daar neemt het mij ook mee.
Er reiset durch den Tod, Hij reist door de dood,
durch Welt, durch Sünd und Not, door wereld, door zonde en nood,
er reiset durch die Höll, hij reist door de hel,
ich bin stets sein Gesell. ik ben steeds zijn metgezel.


8. Er dringt zum Saal der Ehren, 8. Hij dringt door tot de erezaal,
ich folg ihm immer nach ik volg hem steeds
und darf mich gar nicht kehren en hoef me niets aan te trekken
an einzig Ungemach. van enig ongemak.
Es tobe, was da kann, Wat er ook raast,
mein Haupt nimmt sich mein an, mijn Hoofd ontfermt zich over mij,
mein Heiland ist mein Schild, mijn Heiland is mijn schild,
der alles Toben stillt. die elk geraas het zwijgen op legt.


9. Er bringt uns an die Pforten, 9. Hij brengt ons bij de poort
die in den Himmel führt, die naar de hemel leidt,
daran mit güldnen Worten waarop met gouden woorden
der Reim gelesen wird: het rijm te lezen staat:
Wer dort wird mit verhöhnt Wie ginds wordt meebespot,
wird hier auch mit gekrönt, wordt hier ook meegekroond,
wer dort mit Sterben geht, wij ginds meesterft,
wird hier auch mit erhöht. wordt hier ook meeverhoogd.