naar de bespreking van BWV 24

Ein ungefärbt Gemüte (BWV 24)

Johann Sebastian Bach

1. Aria (A)

Ein ungefärbt GemüteEen zuivere gezindheid
an teutscher Treu und Gütevan echte trouw en goedheid
macht uns vor Gott und Menschen schön.maakt ons voor God en mensen mooi.
Der Christen Tun und Handel,Het doen en handelen van christenen,
ihr ganzer Lebenswandelhun hele levenswandel
soll auf dergleichem Fuße stehn.moet op dezelfde leest geschoeid zijn.

2. Recitatief (T)

Die RedlichkeitOprechtheid
ist eine von den Gottesgaben.is een van Gods gaven.
Daß sie bei unsrer ZeitDat in onze tijd
so wenig Menschen haben,zo weinig mensen die gave bezitten,
das macht, sie bitten Gott nicht drum.komt, doordat zij God er niet om bidden.
Denn von Natur geht unsers Herzens DichtenWant van nature houdt het denken van ons hart
mit lauter Bösem um;zich met louter slechtheid bezig;
soll’s seinen Weg auf etwas Gutes richten,wanneer het zijn weg op iets goeds wil richten,
so muß es Gott durch seinen Geist regierendan moet God het door zijn Geest besturen
und auf die Bahn der Tugend führen.en over het pad van de deugd leiden.
Verlangst du Gott zum Freunde,Wanneer je God als vriend wilt,
so mache dir den Nächsten nicht zum Feindemaak dan je naaste niet tot vijand
durch Falschheit, Trug und List.door leugen, list en bedrog!
Ein ChristEen christen
soll sich der Tauben Art bestrebenmoet leren van de duiven
und ohne Falsche Tücke leben.en zonder valsheid en arglist leven.
Mach aus dir selbst ein solches Bild,Maak van jezelf een beeld,
wie du den Nächsten haben willt.zoals je je naaste hebben wilt!

3. Koor

»Alles nun, das ihr wollet,Alles nu wat u wilt
daß euch die Leute tun sollen,dat u de mensen doen,
das tut ihr ihnen.«doe dat hun.

4. Recitatief (B)

Die HeucheleiHuichelarij
ist eine Brut, die Belial gehecket;is een gebroed, door Belial voortgebracht.
wer sich in ihre Larve stecket,Wie zich in die vermomming steekt,
der trägt des Teufels Liberei.die draagt de livrei van de duivel.
Wie? lassen sich denn ChristenWat? laten dan ook christenen
dergleichen auch gelüsten?zich tot zulke dingen verleiden?
Gott sei’s geklagt! die Redlichkeit ist teuer.’t Is godgeklaagd! Oprechtheid is duur!
Manch teuflisch UngeheuerMenig duivels wangedrocht
sieht wie ein Engel aus:ziet er als een engel uit.
Man kehrt den Wolf hinein,Van binnen is men een wolf,
den Schafspelz kehrt man raus.van buiten toont men een schapenvacht
Wie könnt es ärger sein?Wat kan er erger zijn?
Verleumden, Schmähn und Richten,Laster, smaad en oordeel,
Verdammen und Vernichtenverdoemenis en verdelging
ist überall gemein.zijn overal, waar dan ook.
So geht es dort, so geht es hier.Zo gaat het daar, zo gaat het hier.
Der liebe Gott behüte mich dafür!De goede God beware mij daarvoor!

5. Aria (T)

Treu und Wahrheit sei der GrundMogen trouw en waarheid
aller deiner Sinnen;de bodem zijn van al je zinnen:
wie von außen Wort und Mund,Zoals je woorden en je mond van buiten zijn,
sei das Herz von innen.zo zij je hart van binnen.
Gütig sein und tugendreich,Goed en deugdzaam zijn
macht uns Gott und Engeln gleich.maakt ons gelijk aan God en engelen.

6. Koraal

O Gott, du frommer Gott,O God, getrouwe God,
du Brunnquell aller Gaben,gij bron van alle gaven,
ohn den nichts ist, was ist,zonder wie niets is wat is,
von dem wir alles haben,van wie wij alles hebben,
gesunden Leib gib mir,geef mij een gezond lichaam,
und daß in solchem Leiben dat in zo’n lichaam
ein unverletzte Seeleen onbedorven ziel
und rein Gewissen bleib.en een zuiver geweten wonen.
  
Libretto: Erdmann Neumeister Vertaling: Jaap van der Laan

Kale tekst origineel

1. Aria (A)

Ein ungefärbt Gemüte
an teutscher Treu und Güte
macht uns vor Gott und Menschen schön.
  Der Christen Tun und Handel,
  ihr ganzer Lebenswandel
  soll auf dergleichem Fuße stehn.

2. Recitatief (T)

Die Redlichkeit
ist eine von den Gottesgaben.
Daß sie bei unsrer Zeit
so wenig Menschen haben,
das macht, sie bitten Gott nicht drum.
Denn von Natur geht unsers Herzens Dichten
mit lauter Bösem um;
soll’s seinen Weg auf etwas Gutes richten,
so muß es Gott durch seinen Geist regieren
und auf die Bahn der Tugend führen.
Verlangst du Gott zum Freunde,
so mache dir den Nächsten nicht zum Feinde
durch Falschheit, Trug und List.
Ein Christ
soll sich der Tauben Art bestreben
und ohne Falsche Tücke leben.
Mach aus dir selbst ein solches Bild,
wie du den Nächsten haben willt.

3. Koor

»Alles nun, das ihr wollet,
daß euch die Leute tun sollen,
das tut ihr ihnen.«

4. Recitatief (B)

Die Heuchelei
ist eine Brut, die Belial gehecket;
wer sich in ihre Larve stecket,
der trägt des Teufels Liberei.
Wie? lassen sich denn Christen
dergleichen auch gelüsten?
Gott sei’s geklagt! die Redlichkeit ist teuer.
Manch teuflisch Ungeheuer
sieht wie ein Engel aus:
Man kehrt den Wolf hinein,
den Schafspelz kehrt man raus.
Wie könnt es ärger sein?
Verleumden, Schmähn und Richten,
Verdammen und Vernichten
ist überall gemein.
So geht es dort, so geht es hier.
Der liebe Gott behüte mich dafür!

5. Aria (T)

Treu und Wahrheit sei der Grund
aller deiner Sinnen;
wie von außen Wort und Mund,
sei das Herz von innen.
Gütig sein und tugendreich,
macht uns Gott und Engeln gleich.

6. Koraal

O Gott, du frommer Gott,
du Brunnquell aller Gaben,
ohn den nichts ist, was ist,
von dem wir alles haben,
gesunden Leib gib mir,
und daß in solchem Leib
ein unverletzte Seel
und rein Gewissen bleib.


Libretto: Erdmann Neumeister
	

Kale tekst Nederlandse vertaling

1. Aria (A)

Een zuivere gezindheid
van echte trouw en goedheid
maakt ons voor God en mensen mooi.
Het doen en handelen van christenen,
hun hele levenswandel
moet op dezelfde leest geschoeid zijn.

2. Recitatief (T)

Oprechtheid
is een van Gods gaven.
Dat in onze tijd
zo weinig mensen die gave bezitten,
komt, doordat zij God er niet om bidden.
Want van nature houdt het denken van ons hart
zich met louter slechtheid bezig;
wanneer het zijn weg op iets goeds wil richten,
dan moet God het door zijn Geest besturen
en over het pad van de deugd leiden.
Wanneer je God als vriend wilt,
maak dan je naaste niet tot vijand
door leugen, list en bedrog!
Een christen
moet leren van de duiven
en zonder valsheid en arglist leven.
Maak van jezelf een beeld,
zoals je je naaste hebben wilt!

3. Koor

Alles nu wat u wilt
dat u de mensen doen,
doe dat hun.

4. Recitatief (B)

Huichelarij
is een gebroed, door Belial voortgebracht.
Wie zich in die vermomming steekt,
die draagt de livrei van de duivel.
Wat? laten dan ook christenen
zich tot zulke dingen verleiden?
’t Is godgeklaagd! Oprechtheid is duur!
Menig duivels wangedrocht
ziet er als een engel uit.
Van binnen is men een wolf,
van buiten toont men een schapenvacht
Wat kan er erger zijn?
Laster, smaad en oordeel,
verdoemenis en verdelging
zijn overal, waar dan ook.
Zo gaat het daar, zo gaat het hier.
De goede God beware mij daarvoor!

5. Aria (T)

Mogen trouw en waarheid
de bodem zijn van al je zinnen:
Zoals je woorden en je mond van buiten zijn,
zo zij je hart van binnen.
Goed en deugdzaam zijn
maakt ons gelijk aan God en engelen.

6. Koraal

O God, getrouwe God,
gij bron van alle gaven,
zonder wie niets is wat is,
van wie wij alles hebben,
geef mij een gezond lichaam,
en dat in zo’n lichaam
een onbedorven ziel
en een zuiver geweten wonen.


		Vertaling: Jaap van der Laan