naar de bespreking van BWV 136

Erforsche mich, Gott, und erfahre mein Herz (BWV 136)

Johann Sebastian Bach

1. Koor

»Erforsche mich, Gott,Doorgrond mij, God,
und erfahre mein Herz; prüfe michen ken mijn hart; toets mij
und erfahre, wie ichs meine!«en ken mijn gedachten!

2. Recitatief (T)

Ach, daß der Fluch, so dort die Erde schlägt,Ach, de vloek die de aarde treft
auch derer Menschen Herz getroffen!heeft ook het hart van de mensen getroffen!
Wer kann auf gute Früchte hoffen,Wie kan op goede vruchten hopen
da dieser Fluch bis in die Seele dringet,als deze vloek tot in de ziel doordringt,
so daß sie Sündendornen bringetzodat die doornen van zonde voortbrengt
und Lasterdisteln trägt.en distels van kwaad.
Doch wollen sich oftmals die Kinder der HöllenMaar vaak kunnen de kinderen van de hel
in Engel des Lichtes verstellen;zich voordoen als engelen van licht:
man soll bei dem verderbten Wesenalsof men bij de verdorven aard
von diesen Dornen Trauben lesen.van die doornen druiven kan oogsten.
Ein Wolf will sich mit reiner Wolle decken,Een wolf mag zich met zuivere wol bedekken,
doch bricht ein Tag herein,maar de dag komt
der wird, ihr Heuchler, euch ein Schrecken,die voor jullie, huichelaars verschrikkelijk
ja unerträglich sein.en onverdragelijk zal zijn.

3. Aria (A)

Es kömmt ein Tag,Er komt een dag
so das Verborgne richtet,die het verborgene zal richten,
vor dem die Heuchelei erzittern mag.waarvoor de huichelarij zal sidderen.
Denn seines Eifers Grimm vernichtet,Want zijn grimmige toorn vernietigt
was Heuchelei und List erdichtet.wat huichelarij en listigheid hebben verzonnen.

4. Recitatief (B)

Die Himmel selber sind nicht rein, De hemelen zelf zijn al niet rein,
wie soll es nun ein Mensch hoe moet het dan met een mens
vor diesem Richter sein? voor deze rechter zijn?
Doch wer durch Jesu Blut gereinigt, Maar wie door Jezus' bloed gereinigd is,
im Glauben sich mit ihm vereinigt, weiß, zich met hem verenigt in het geloof, die weet
daß er ihm kein hartes Urteil spricht. dat hij over hem geen hard oordeel spreekt.
Kränkt ihn die Sünde noch, Ook al doet de zonde hem pijn,
der Mangel seiner Werke, en de gebrekkigheid van zijn werken,
er hat in Christo doch hij heeft in Christus niettemin
Gerechtigkeit und Stärke.gerechtigheid en kracht.

5. Aria / Duet (T, B)

Uns treffen zwar der Sünden Flecken,Wij zijn weliswaar bevlekt met zonden,
so Adams Fall auf uns gebracht.die door Adams val op ons rusten.
Allein, wer sich zu Jesu Wunden,Maar wie de weg heeft gevonden
dem großen Strom voll Blut gefunden,naar Jezus' wonden, die grote stroom van bloed,
wird dadurch wieder rein gemacht.wordt daardoor weer rein gemaakt.

6. Koraal

Dein Blut, der edle Saft, Uw bloed, dat edele vocht,
hat solche Stärk und Kraft, heeft zo'n sterke kracht,
daß auch ein Tröpflein kleine dat zelfs een klein druppeltje daarvan
die ganze Welt kann reine, de hele wereld rein kan maken,
ja, gar aus Teufels Rachen ja zelfs totaal kan bevrijden
frei, los und ledig machen. uit de muil van de duivel.
  
Libretto: onbekend Vertaling: Leo de Leeuw

Kale tekst origineel

1. Koor

»Erforsche mich, Gott,
und erfahre mein Herz; prüfe mich
und erfahre, wie ichs meine!«

2. Recitatief (T)

Ach, daß der Fluch, so dort die Erde schlägt,
auch derer Menschen Herz getroffen!
Wer kann auf gute Früchte hoffen,
da dieser Fluch bis in die Seele dringet,
so daß sie Sündendornen bringet
und Lasterdisteln trägt.
Doch wollen sich oftmals die Kinder der Höllen
in Engel des Lichtes verstellen;
man soll bei dem verderbten Wesen
von diesen Dornen Trauben lesen.
Ein Wolf will sich mit reiner Wolle decken,
doch bricht ein Tag herein,
der wird, ihr Heuchler, euch ein Schrecken,
ja unerträglich sein.

3. Aria (A)

Es kömmt ein Tag,
so das Verborgne richtet,
vor dem die Heuchelei erzittern mag.
  Denn seines Eifers Grimm vernichtet,
  was Heuchelei und List erdichtet.

4. Recitatief (B)

Die Himmel selber sind nicht rein, 
wie soll es nun ein Mensch 
vor diesem Richter sein?
Doch wer durch Jesu Blut gereinigt,
im Glauben sich mit ihm vereinigt, weiß,
daß er ihm kein hartes Urteil spricht.
Kränkt ihn die Sünde noch,
der Mangel seiner Werke,
er hat in Christo doch
Gerechtigkeit und Stärke.

5. Aria / Duet (T, B)

Uns treffen zwar der Sünden Flecken,
so Adams Fall auf uns gebracht.
Allein, wer sich zu Jesu Wunden,
dem großen Strom voll Blut gefunden,
wird dadurch wieder rein gemacht.

6. Koraal

Dein Blut, der edle Saft,
hat solche Stärk und Kraft,
daß auch ein Tröpflein kleine
die ganze Welt kann reine,
ja, gar aus Teufels Rachen
frei, los und ledig machen.



Libretto: onbekend
	

Kale tekst Nederlandse vertaling

1. Koor

Doorgrond mij, God, 
en ken mijn hart; toets mij
en ken mijn gedachten!

2. Recitatief (T)

Ach, de vloek die de aarde treft
heeft ook het hart van de mensen getroffen!
Wie kan op goede vruchten hopen
als deze vloek tot in de ziel doordringt,
zodat die doornen van zonde voortbrengt
en distels van kwaad.
Maar vaak kunnen de kinderen van de hel
zich voordoen als engelen van licht:
alsof men bij de verdorven aard
van die doornen druiven kan oogsten.
Een wolf mag zich met zuivere wol bedekken,
maar de dag komt
die voor jullie, huichelaars verschrikkelijk
en onverdragelijk zal zijn.

3. Aria (A)

Er komt een dag
die het verborgene zal richten,
waarvoor de huichelarij zal sidderen.
Want zijn grimmige toorn vernietigt
wat huichelarij en listigheid hebben verzonnen.

4. Recitatief (B)

De hemelen zelf zijn al niet rein, 
hoe moet het dan met een mens 
voor deze rechter zijn?
Maar wie door Jezus' bloed gereinigd is,
zich met hem verenigt in het geloof, die weet 
dat hij over hem geen hard oordeel spreekt.
Ook al doet de zonde hem pijn,
en de gebrekkigheid van zijn werken,
hij heeft in Christus niettemin
gerechtigheid en kracht.

5. Aria / Duet (T, B)

Wij zijn weliswaar bevlekt met zonden,
die door Adams val op ons rusten.
Maar wie de weg heeft gevonden 
naar Jezus' wonden, die grote stroom van bloed,
wordt daardoor weer rein gemaakt.

6. Koraal

Uw bloed, dat edele vocht,
heeft zo'n sterke kracht,
dat zelfs een klein druppeltje daarvan
de hele wereld rein kan maken,
ja zelfs totaal kan bevrijden
uit de muil van de duivel.


		Vertaling: Leo de Leeuw