naar de bespreking van BWV 111

Was mein Gott will, das g’scheh’ allzeit (BWV 111)

Johann Sebastian Bach

1. Koor

Was mein Gott will, das gscheh allzeit,Wat mijn God wil geschiede altijd,
sein Will, der ist der beste;zijn wil is de beste;
zu helfen den'n er ist bereit,hij is bereid hen te helpen
die an ihn glauben feste.die vast in hem geloven.
Er hilft aus Not, der fromme Gott,Hij helpt uit nood, de goede God
und züchtiget mit Maßen.en kastijdt met mate:
Wer Gott vertraut, fest auf ihn baut,wie op God vertrouwt, vast op hem bouwt
den will er nicht verlassen.die zal hij niet verlaten.

2.   Aria (B)

Entsetze dich, mein Herze, nicht,Wees niet ontsteld, mijn hart,
Gott ist dein Trost und ZuversichtGod is je troost en je betrouwen
und deiner Seelen Leben.en het leven van je ziel.
Ja, was sein weiser Rat bedacht,Ja, zijn wijze raadsbesluiten
dem kann die Welt und Menschenmachtkunnen door de wereld en de macht van mensen
unmöglich widerstreben.onmogelijk worden tegengewerkt.

3.   Recitatief (A)

O Törichter! der sich von Gott entziehtO dwaas, die zich voor God verbergt
und wie ein Jonas dorten net zoals Jonas toen
vor Gottes Angesichte flieht;Gods aangezicht ontvlucht;
auch unser Denken ist ihm offenbar,ook ons denken kent hij,
und unsers Hauptes Haaren de haren van ons hoofd
hat er gezählet.heeft hij geteld.
Wohl dem, der diesen Schutz erwähletWelzalig hij die deze toevlucht kiest
im gläubigen Vertrauen,in gelovig vertrouwen,
auf dessen Schluß und Worten die hoopvol en geduldig het besluit
mit Hoffnung und Geduld zu schauen.en het woord van deze toevlucht in acht neemt.

4.   Aria / Duet (A, T)

So geh ich mit beherzten Schritten,Dus wandel ik met moedige schreden,
auch wenn mich Gott zum Grabe führt.ook als God mij naar het graf leidt.
Gott hat die Tage aufgeschrieben,God heeft de dagen opgeschreven,
so wird, wenn seine Hand mich rührt,zo wordt, als zijn hand mij aanraakt,
des Todes Bitterkeit vertrieben.de bitterheid van de dood verdreven.

5. Recitatief (S)

Drum wenn der Tod zuletzt den GeistDus als de dood aan het eind
noch mit Gewalt aus seinem Körper reißt,de geest met geweld uit zijn lichaam rukt,
so nimm ihn, Gott, in treue Vaterhände!neem die dan, God, in uw trouwe vaderhanden!
wenn Teufel, Tod und Sünde mich bekriegtAls duivel, dood en zonde oorlog tegen mij voeren,
und meine Sterbekissenen mijn sterfkussen
ein Kampfplatz werden müssen,een slagveld moet worden,
so hilf, damit in dir mein Glaube siegt!help dan dat in u mijn geloof overwint!
O seliges, gewünschtes Ende!O zalig, gewenst einde!

6. Koraal

Noch eins, Herr, will ich bitten dich,Nog één ding wilt ik u vragen, Heer,
du wirst mirs nicht versagen:u zult het mij niet weigeren:
Wenn mich der böse Geist anficht,als de Boze mij in verzoeking brengt,
laß mich doch nicht verzagen.laat mij dan niet bezwijken.
Hilf, steur und wehr, ach Gott, mein Herr,Help, bestuur en weer af, ach God, mijn Heer,
zu Ehren deinem Namen.tot eer van uw naam.
Wer das begehrt, dem wirds gewährt;Wie daarom vraagt, aan hem wordt het gegeven;
drauf sprech ich fröhlich: Amen.daarop zeg ik verheugd: Amen.
  
Libretto: Andreas Stübel (?) Vertaling: Ria van Hengel

Kale tekst origineel

1. Koor

Was mein Gott will, das gscheh allzeit,
sein Will, der ist der beste;
zu helfen den'n er ist bereit,
die an ihn glauben feste.
Er hilft aus Not, der fromme Gott,
und züchtiget mit Maßen.
Wer Gott vertraut, fest auf ihn baut,
den will er nicht verlassen.

2.   Aria (B) 

Entsetze dich, mein Herze, nicht,
Gott ist dein Trost und Zuversicht
und deiner Seelen Leben.
  Ja, was sein weiser Rat bedacht,
  dem kann die Welt und Menschenmacht
  unmöglich widerstreben.

3.   Recitatief (A)

O Törichter! der sich von Gott entzieht
und wie ein Jonas dort
vor Gottes Angesichte flieht;
auch unser Denken ist ihm offenbar,
und unsers Hauptes Haar
hat er gezählet.
Wohl dem, der diesen Schutz erwählet
im gläubigen Vertrauen,
auf dessen Schluß und Wort
mit Hoffnung und Geduld zu schauen.

4.   Aria / Duet (A, T)

So geh ich mit beherzten Schritten,
auch wenn mich Gott zum Grabe führt.
  Gott hat die Tage aufgeschrieben,
  so wird, wenn seine Hand mich rührt,
  des Todes Bitterkeit vertrieben.

5. Recitatief (S)

Drum wenn der Tod zuletzt den Geist
noch mit Gewalt aus seinem Körper reißt,
so nimm ihn, Gott, in treue Vaterhände!
wenn Teufel, Tod und Sünde mich bekriegt
und meine Sterbekissen
ein Kampfplatz werden müssen,
so hilf, damit in dir mein Glaube siegt!
O seliges, gewünschtes Ende!

6. Koraal

Noch eins, Herr, will ich bitten dich,
du wirst mirs nicht versagen:
Wenn mich der böse Geist anficht,
laß mich doch nicht verzagen.
Hilf, steur und wehr, ach Gott, mein Herr,
zu Ehren deinem Namen.
Wer das begehrt, dem wirds gewährt;
drauf sprech ich fröhlich: Amen.


Libretto: Andreas Stübel (?)
	

Kale tekst Nederlandse vertaling

1. Koor

Wat mijn God wil geschiede altijd,
zijn wil is de beste;
hij is bereid hen te helpen
die vast in hem geloven.
Hij helpt uit nood, de goede God
en kastijdt met mate:
wie op God vertrouwt, vast op hem bouwt
die zal hij niet verlaten.

2.   Aria (B) 

Wees niet ontsteld, mijn hart,
God is je troost en je betrouwen
en het leven van je ziel.
Ja, zijn wijze raadsbesluiten
kunnen door de wereld en de macht van mensen
onmogelijk worden tegengewerkt.

3.   Recitatief (A)

O dwaas, die zich voor God verbergt
en net zoals Jonas toen
Gods aangezicht ontvlucht;
ook ons denken kent hij,
en de haren van ons hoofd
heeft hij geteld.
Welzalig hij die deze toevlucht kiest
in gelovig vertrouwen,
en die hoopvol en geduldig het besluit 
en het woord van deze toevlucht in acht neemt.

4.   Aria / Duet (A, T)

Dus wandel ik met moedige schreden,
ook als God mij naar het graf leidt.
God heeft de dagen opgeschreven,
zo wordt, als zijn hand mij aanraakt,
de bitterheid van de dood verdreven.

5. Recitatief (S)

Dus als de dood aan het eind
de geest met geweld uit zijn lichaam rukt,
neem die dan, God, in uw trouwe vaderhanden!
Als duivel, dood en zonde oorlog tegen mij voeren,
en mijn sterfkussen
een slagveld moet worden,
help dan dat in u mijn geloof overwint!
O zalig, gewenst einde!

6. Koraal

Nog één ding wilt ik u vragen, Heer,
u zult het mij niet weigeren:
als de Boze mij in verzoeking brengt,
laat mij dan niet bezwijken.
Help, bestuur en weer af, ach God, mijn Heer,
tot eer van uw naam.
Wie daarom vraagt, aan hem wordt het gegeven;
daarop zeg ik verheugd: Amen.


		Vertaling: Ria van Hengel