Eduard van Hengel

Johann Sebastian Bach vocale werken

Johann Christoph Bach

 

Johann Christoph Bach (1642-1703, de jaartallen zijn van belang want diverse Bachs dragen zijn voornamen) werd in Arnstadt geboren. Hij was een neef van Sebastians vader en dus diens achteroom. Van 1665 tot zijn dood was hij als stadsorganist van Eisenach verbonden aan de Georgenkirche waar Sebastian gedoopt werd, en bovendien klavecinist van de hofkapel in het stadspaleis van het zelfstandige  mini-hertogdom Sachsen-Eisenach. Als musicus zonder compositorische verplichtingen componeerde hij diverse orgelwerken en vooral geestelijk vocaal werk in opdracht van welgestelden voor specifieke gelegenheden als huwelijken en rouwplechtigheden. Christoph was een rusteloos en moeilijk mens; hij lag regelmatig overhoop met het stadsbestuur maar werd desondanks zo gewaardeerd dat hij geen toestemming kreeg een functie in Schweinfurt te accepteren en zelfs een nieuw, destijds Thüringens grootste orgel in de Georgenkirche voor elkaar kreeg, waarvan hij de inwijding helaas niet meer mocht meemaken.

In de familie Bach gold Christoph als het grootste talent, een diepzinnig (profund) en expressief (ausdrückend) componist. Voor Sebastian, die zijn eerste tien jaren in Eisenach woonde, moet deze ‘profunde Onkel’ de eerste kennismaking met het vak hebben betekend (afbeelding).  In het Altbachische Archiv is Christoph met vijftien stukken rijk vertegenwoordigd.

Van deze 'belangrijkste Bach vóór Sebastian' bleven onderstaande vocale composities bewaard.

Nieuwkomers in zijn oeuvre kan ik aanbevelen, liefst in de uitvoeringen van Vox Luminis

- de kooraria Es ist nun aus (JCB3),

- het beroemde, ook door JSB uitgevoerde 22-stemmige Es erhub sich ein Streit (JCB11),

- het waarschijnlijk bij JSB's begrafenis uitgevoerde dubbelkorige Lieber Herre Gott, weck uns auf (JCB2)

- en de populaire solocantate Ach, daß ich Wassers genug hätte (JCB10) waarvan ik maar liefst 10 opnames kan aanbieden.

 

ABA deze
site
titel / text incipit componist genre bezetting
voc.         instr.
- JCB10 Ach, dass ich Wassers genug hätte Bach, Johann Christoph lamento A str.
I/18 JCB5 Der Mensch, vom Weibe geboren Bach, Johann Christoph motet SSATB  
I/20 JCB7 Der Gerechte, ob er gleich zu zeitlich stirbt Bach, Johann Christoph motet SATTB  
- JCB11 Es erhub sich ein Streit Bach, Johann Christoph cantate tb/2xSATB str., 3trp
I/16 JCB3 Es ist nun aus mit meinem Leben Bach, Johann Christoph motet SATB  
- JCB9 Fürchte dich nicht, denn ich hab dich erlöst Bach, Johann Christoph motet SATTB  
- JCB12 Herr, nun lässest du deinen Diener in Frieden fahren Bach, Johann Christoph motet 2xSATB  
  JCB14 Herr, wende dich und sei mir gnädig Bach, Johann Christoph cantate SATB str.
- JCB2 Lieber Herre Gott, wecke uns auf Bach, Johann Christoph motet 2xSATB  
II/9 JCB8 Meine Freundin, du bist schön Bach, Johann Christoph cantate satb/SATB str.
  JCB15 Merk auf mein Herz, und sieh dorthin Bach, Johann Christoph motet 2xSATB  
I/17 JCB4 Mit Weinen hebt sichs an Bach, Johann Christoph kooraria ATTB  
I/19 JCB6 Sei getreu bis in den Tod Bach, Johann Christoph motet SSATB  
- JCB13 Unsers Herzens Freude hat ein Ende Bach, Johann Christoph motet 2xSATB  
  JCB1 Wie bist du denn, o Gott, in Zorn auf mich entbrannt Bach, Johann Christoph lamento B str.